Το οριστικό και το αόριστο άρθρο

Μπροστά από τα ονόματα (ουσιαστικά και επίθετα) μπαίνουν συνήθως κάποιες κλιτές λέξεις, που λέγονται άρθρα. Τα άρθρα δείχνουν το γένος της λέξης την όποια συνοδεύουν.

Τα άρθρα διακρίνονται σε δυο είδη: το οριστικό ( ο, η, το) και το αόριστο (ένας, μία, ένα).

Το οριστικό άρθρο

Το οριστικό άρθρο ορίζει ένα συγκεκριμένο πρόσωπο, ζώο ή πράγμα. Έχει τρεις πτώσεις: ονομαστική, γενική και αιτιατική.

π.χ.Τηλεφώνησε ο Γιώργος.
Η μητέρα μαγειρεύει. 
Γιατί κλαίει το μωρό;

Το οριστικό άρθρο κλίνεται ως εξής:

Ενικός αριθμός Πληθυντικός αριθμός
Πτώσεις Αρσενικό Θηλυκό Ουδέτερο Αρσενικό Θηλυκό Ουδέτερο
Ονομ. ο η το οι οι τα
Γεν. του της του των των των
Αιτιατ. το(ν) τη(ν) το τους τις τα
Το αόριστο άρθρο

Το αόριστο άρθρο δεν ορίζει κάτι συγκεκριμένο. Αντίθετα, φανερώνει ένα αόρατο πρόσωπο, ζώο ή πράγμα. Έχει τρεις πτώσεις: ονομαστική, γενική και αιτιατική.

π.χ. Ένας μαθητής σήκωσε το χέρι του.
        Μια φορά κι έναν καιρό.
        Θέλω ένα βιβλίο μαγειρικής.

Το αόριστο άρθρο κλίνεται ως εξής:

Ενικός αριθμός

Πτώσεις Αρσενικό Θηλυκό Θηλυκό
Ονομαστική ένας μια ένα
Γενική ενός μιας ενός
Αιτιατική ένα(ν) μια ένα
  • Το ένας, μια, ένα είναι αριθμητικό που το χρησιμοποιούμε και για αόριστο άρθρο. Γι’ αυτό πρέπει να διακρίνουμε πότε είναι αόριστο άρθρο και πότε είναι αριθμητικό.

π.χ. Συνάντησα ένα φίλο μου.
        Αγόρασα ένα μόνο βιβλίο.

  • Το αόριστο άρθρο δεν έχει πληθυντικό αριθμό. Γι’ αυτό, όταν θέλουμε να μιλήσουμε για πολλά πρόσωπα, ζώα ή πράγματα, το αναφέρουμε χωρίς άρθρο.

π.χ. Ήρθε κρατώντας λουλούδια.
        Ρούχα ριγμένα κάτω.